NGĀ TIKANGA ME NGĀ WHAKATAUNGA

1.0 WHAKATAKI

1.1 Ko ēnei ture me ngā herenga e whakahaere ana i ngā ratonga e tukuna ana e te Taraipiunara Taupatupatu Hanga Whare ( BDT ) ā, e whakatakoto ana hoki i ngā tikanga o tā mātou whakaaetanga ki a koe ( whakaaetanga ).

1.2 Ka whakarato a BDT i ngā ratonga whakatau tautohe motuhake, motuhake, ā-rohe me te ao whānui mō te umanga hanga whare me te hanga whare.

1.3 Kua whakaaetia e te Minita mō te Hanga Whare me te Whare a BDT hei Mana Whakatū Whakamana hei whakatū kaiwhakawā i raro i te Ture Kirimana Hanga 2002.

1.4 I mua i te whakamahi i ngā ratonga a BDT, he mea nui kia mārama koe ki ēnei ture me ngā herenga.

2.0 NGĀ TIKANGA ME NGĀ WHAKATAUNGA

2.1 Mā te uru atu ki te paetukutuku a BDT ka:

(a) e kiia ana kua pānui, kua mārama, kua whakaae hoki koe ki ēnei tikanga me ngā herenga, ā, e whakaae ana koe kia herea koe e ēnei;

(b) e whakamana ana koe kua whakamanahia koe ki te whakamahi i ngā ratonga BDT e tētahi tangata, kamupene, hinonga, whakahaere rānei e kī ana koe hei māngai māu, ā, ko ngā mōhiohio katoa i tukuna e koe ki te BDT, ā, haunga te whānuitanga kua whakahoutia e koe i roto i te tuhituhi, e mau tonu ana i ngā āhuatanga katoa he pono, he tika, he oti hoki; ā,

(c) whakaae ka taea te whakarerekē, te whakarerekē rānei i ēnei ture me ngā tikanga e BDT i ngā wā katoa, i te katoa, i te wāhanga rānei. Haunga ngā mea kua whakarārangitia i roto i te rarangi 21.7, ka whai mana tonu ngā whakarerekētanga me ngā whakarerekētanga i te wā tonu ka whakaputaina ki te paetukutuku. Kei a koe te kawenga ki te whakarite kia mōhio koe ki ngā ture me ngā tikanga hou.

3.0 NGĀ WHAKAMĀRAMATANGA ME TE WHAKAMĀRAMATANGA

3.1 Ki te kore e hiahiatia he rerekētanga e te horopaki, ko ngā kupu me ngā kīanga e whai ake nei he whai tikanga e whai ake nei:

Ko te tikanga o te Ture, CCA rānei, ko te Ture Kirimana Hanga 2002.

ko te whakatau he whakatau i raro i te Ture.

Ko te kaiwhakawā he tangata kua whakatūria e te BDT hei whakatau i tētahi tautohe kua tukuna ki te whakawa i raro i te Ture.

Ko te utu whakahaere he utu kāore e taea te whakahoki mai mō te whakahaere i te ratonga whakatau tautohe me utu e ngā rōpū i mua i te tīmatanga o te ratonga, ā, ka tatauhia i runga i te kaupapa kua whakatakotoria i runga i te paetukutuku mā te tohutoro ki te moni e tautohetia ana.

Ko te tikanga o te tono ko tētahi tono ā-tuhi, ā-hiko rānei i tukuna e tētahi tangata ki a BDT mō te whakatūnga o tētahi tohunga whakatau tautohe.

Ko te tikanga o te whakatau tautohe ko te whakatau tautohe i raro i te Ture Whakatau Tautohe 1996 me ōna whakatikatika, ā, ki te tika, ko ngā ture BDT mō te whakatau tautohe.

Ko te kaiwhakatau tautohe he tikanga mō tētahi tangata kua whakatūria e BDT, e ngā rōpū rānei, hei whakatau i tētahi tautohe kua tukuna ki te whakatau tautohe.

Ko te mana whakaingoa whai mana kei a ia te tikanga kua hoatu ki a ia i roto i te Ture, ā, kei roto hoki ko te BDT.

Ko te tikanga o te pūkete putea ko te pūkete whakawhirinaki BDT.

Ko te tikanga o te Building Disputes Tribunal (te Tribunal / BDT ) ko te Building Disputes Tribunal (NZ) Limited, he kamupene i whakatūria i raro i te Companies Act 1993 (nama kamupene 802252).

Ko te tikanga o BuildLaw® ko te whakaputanga o BDT.

Ko te utu whakakore he utu e utua ana e BDT ina whakamutua, tangohia, whakatauhia rānei tētahi kereme, tautohe, tētahi atu kaupapa rānei o tētahi ratonga whakatau tautohe i waenga i ngā rōpū i muri i te whiwhinga o tētahi tono ki te whakaingoa, ki te whakatū rānei i tētahi tohunga whakatau tautohe, ā, i mua i te mahi katoa a taua tangata i te ratonga.

Ko te ratonga whakatau tautohe ko tētahi o ngā ratonga whakatau tautohe e whakaratohia ana, e whakahaerehia ana rānei e BDT.

Ko te tohunga whakatau tautohe ko te tangata kua whakamanahia e BDT ki te whakarato ratonga whakatau tautohe i raro i ngā whakaaetanga, ngā ture, me ngā kawa i whakapuakina e BDT.

Ko te aromatawai tōmua koretake he ratonga whakatau tautohe tūmataiti, e aro ana ki te whakataunga, e whakaputa ana i tētahi aromatawai kore here o ngā meka, ngā taunakitanga me ngā tikanga ture o tētahi take e tētahi rōpū tuatoru motuhake, kore here, ki te kore e whakaae ngā rōpū kia herea te aromatawai.

Ko ngā whakapaunga ko ngā whakapaunga tuturu mō te ratonga tae atu ki te haere, te wāhi noho, ngā kai, ngā tekesi, ngā kaikawe, ngā utu maero waka whaiaro, ngā ratonga whakawhitiwhiti kōrero, ngā ratonga hēkeretari me te whakahaere, te utu mō ngā rūma whakarongo, ngā rūma hui rānei, ngā ratonga pūrongo a te kooti, ​​ngā ratonga whakawhiti kōrero, ngā kaiwhakamāori, ngā tohutohu tohunga, ngā tohutohu ture rānei, me ētahi atu utu whaitake e pā ana ki te whakahaere i te ratonga.

Ko te whakatau a te tohunga he tukanga whakaae e whakaae ai ngā rōpū ki tētahi kirimana ki te tuku i ngā take e tautohetia ana ki tētahi tangata motuhake hei whakatau māna hei tohunga, kaua hei kaiwhakatau.

Ko ngā utu ko te moni e tika ana kia utua e ngā rōpū ki a BDT mō tētahi ratonga whakatau tautohe e whakaratohia ana e BDT, ā, kei roto ko ngā utu me ngā whakapaunga a tētahi tohunga whakatau tautohe me ngā utu whakahaere, ngā utu whakakore rānei e tika ana kia utua i raro i ēnei tikanga me ngā herenga, ētahi atu tikanga me ngā herenga i runga i te paetukutuku, i te nuinga rānei.

Ko te kupu "utu me ngā whakapaunga" he kupu "Rarangi Utu me ngā Whakapaunga" e whai wāhi ana ki tētahi whakaaetanga ratonga whakatau tautohe, ture, kawa rānei kua whakaputaina ki te paetukutuku.

Ko te ratonga whakatau kereme utu iti (LVC) he ratonga e whakaratohia ana e BDT mō ngā kereme whakatau he iti te uaua mō ngā moni e tautohetia ana i raro iho i te paepae, ā, e tutuki ana i ngā tikanga motuhake kua whakaputaina ki te paetukutuku i te wā o te tono.

Ko te ratonga kereme whakatau tautohe iti-utu pumau (LVAC) ko te ratonga e whakaratohia ana e BDT mō ngā kereme whakatau tautohe he iti te uaua mō ngā moni e tautohetia ana i raro iho i te paepae, ā, e tutuki ana i ngā tikanga motuhake kua whakaputaina ki te paetukutuku i te wā o te tono.

Ko te āhuatanga "force majeure" he tikanga mō ngā mahi, ngā āhuatanga rānei kei tua atu i te mana whakahaere tika a te BDT, tae atu ki te mate urutā, ngā tautohe ahumahi, ngā porotēhi, te whakaroa, te korenga o tētahi ratonga ratonga, kaiwhakarato rānei, te aituā a te Atua, te pakanga, te tutu, te ngangau ā-iwi, te tutuki i te ture, te huringa o te ture, te pakaru o te tipu, te mīhini rānei, te ahi, te pahūtanga, te waipuke, te tupuhi, te rū whenua, te korenga o tētahi kaiwhakarato, kaiwhakarato rānei e mahi motuhake ana i a BDT, te korenga e taea te uru atu ki ngā whare nā te āhua ohorere ā-rohe, ā-motu, nā tētahi atu herenga ā-ture rānei, te whakamataku, te whakakeke rānei, me tētahi āhuatanga, mahi rānei e rite ana, e rite ana rānei ki tētahi o ngā mahi, ngā āhuatanga rānei o runga ake nei.

Ko te kereme whānui ko tētahi kereme whakatau, whakatau tautohe rānei ehara i te LVC, i te LVAC rānei (nō reira, kāore e tika ana kia whiwhi utu pumau).

Ko te tikanga o te takawaenga he tukanga whiriwhiringa muna, whakaae tahi, ā, kāore i te whaimana, e whakamahi ai ngā rōpū i tētahi tohunga whakatau tautohe hei āwhina i a rātou ki te whakatau i tā rātou tautohe.

ko ngā panera ko ngā rārangi o ngā tohunga whakatau tautohe kua whakaputaina ki te paetukutuku.

ko ngā rōpū ko ngā rōpū o tētahi ratonga whakatau tautohe, ā rātou kaihoko me ā rātou kaimahi, ā rātou kaiwhakahaere, ā rātou uri me ētahi atu kaituku mahi kua whakaaetia.

Ko ngā ture mō te whakatau tautohe ko ngā ture mō te whakatau tautohe e whakaputaina ana ki te paetukutuku i ia wā, i ia wā, kei roto i ēnei ko: ngā Ture Whakatau Tautohe Paerewa a te BDT, ngā Ture Whakatau Tautohe BDT ECA45, ngā Ture Whakatau Tautohe BDT ECA60 me ngā Ture Whakatau Tautohe BDT ECA90.

Ko te tikanga o te haumarutanga ko te nui o te moni e hiahiatia ana kia utua ki roto i ngā moni mārama ki te pūkete whakawhirinaki BDT hei pūmau mō ngā Utu me ngā Whakapaunga a te tohunga whakatau tautohe.

Ko te(ngā) ratonga he tikanga mō tētahi, neke atu rānei o ngā ratonga e tukuna ana e BDT i ia wā, tae atu ki tana ratonga whakaingoa me te whakatūnga, ratonga kereme whakatau utu iti, ratonga whakatau kereme whānui, ratonga kereme whakatau utu iti, whakatau arumoni tere, whakatau arumoni ā-rohe e whakahaerehia ana, whakatau tohunga, takawaenga, aromatawai wawe koretake, BuildLaw, pānui, whai wāhitanga whakangungu, hui wānanga, hui tukutuku, paetukutuku, me tetahi atu tuku, ratonga rānei o te āhua e tukuna ana e BDT.

Ko te tikanga o te kaiwhakamahi ko tētahi tangata, kamupene, hinonga, whakahaere rānei, e uru atu ana ki te paetukutuku, e whakarite ana rānei kia uru atu tētahi ki te paetukutuku, ahakoa e uru atu ana, e whakamahi ana, e toro atu ana rānei, e whakawhirinaki ana rānei ki tētahi o ngā ratonga e whakaratohia ana.

Ko te tikanga o te paetukutuku ko te paetukutuku mō BDT kei buildingdisputestribunal.co.nz.

3.2 Ki te kore e hiahiatia he rerekētanga e te horopaki, i roto i ēnei ture me ngā herenga:

(a) ko ngā kupu takitahi me whakauru te maha, ā, ko ngā kupu e whakaatu ana i te ira tangata me whakauru hoki te ira tangata katoa.

(b) ko ngā kōrero mō ngā tāngata ko ngā umanga, ngā hononga mahi tahi, ngā mana whakahaere me ngā tari kāwanatanga me ngā mana whakahaere ā-rohe, me ngā rōpū, ngā rōpū rānei kāore i whakaurua ki roto i te umanga.

(c) me whakamārama ngā kōrero mō te kupu "tāpiri" me te kupu "tae atu ki" engari kāore he herenga ki tēnā.

(d) ko te tikanga o te kupu "mātou", "tō mātou" "tātou" ko BDT.

(e) ko te tohutoro ki "ia", "ia", "koe", "tōu" me "koe anō" e tohu ana ki te kaiwhakamahi.

(f) ko te kōrero mō tētahi Rōpū kei roto ko āna kaimahi, āna māngai, āna kaiwhakahaere, āna kaiwhakahaere, āna uri me āna tāngata kua whakaaetia kia tukuna.

3.3 Ki te kore ēnei tikanga me ngā here e hangai ki ētahi atu tikanga me ngā here kua whakaputaina ki te paetukutuku, ka waiho ēnei tikanga me ngā here hei mea nui ake, hei whakakapi hoki i aua tikanga me ngā here kāore e hangai ana.

4.0 NGĀ WHAKATAUNGA WHĀNUI

4.1 E whakaae ana, e whakaae ana hoki ngā kaiwhakamahi katoa:

(a) ka tirohia, ka uru atu, ka whakamahia hoki e koe te paetukutuku me ngā ratonga e whakaratohia ana e BDT i runga i te ngākau pono, i runga i tō ake mōrearea, ā, i runga anō i ō ake rangahau, uiuinga me ō whakatau anake.

(b) ehara mātou i te kaihoko, i te kaimahi, i te pononga, i te hinonga hono rānei o tētahi kaiwhakamahi, ā, kāore mātou e whai kawenga mō tētahi mahi, mō tētahi hapa rānei, mō tētahi whanonga hē, mō te tinihanga, mō tētahi atu mea rānei i mahia, i mahue rānei i tētahi atu kaiwhakamahi o te ratonga; ā,

(c) ko ngā ratonga kei runga i te paetukutuku (me te nuinga o te wā) e whakaratohia ana i runga i te "pēnei tonu" me te "e wātea ana". Kāore mātou e kī taurangi, e whakamana rānei ka kore he hapa, ka kore rānei e aukatia te urunga ki te paetukutuku, engari ka oti, ka tika, ka hou hoki ngā mōhiohio.

4.2 I te whakamahi i te paetukutuku me ngā ratonga a BDT, me mātua pupuri koe i ngā ture katoa o Aotearoa e tika ana, tae atu ki ngā ture me ngā whakaritenga katoa e tika ana, me ēnei tikanga me ngā herenga.

5.0 NGĀ HERE O TE KAIWHAKAMAHI

5.1 Hei kaiwhakamahi o te paetukutuku me ngā ratonga e whakaratohia ana e BDT, ko koe:

(a) whakaae ki te whakamahi i te paetukutuku me ngā ratonga i runga i te huarahi tika, tika, ngaio, me te ture;

(b) whakaae kāore a BDT e manatoko motuhake i ngā mōhiohio i tukuna mai e tētahi tohunga whakatau tautohe, e tētahi atu tangata rānei e whakarato ana i ngā mōhiohio, i ngā rauemi rānei hei whakaputa ki te paetukutuku. Nō reira, kāore a BDT e whakamana ana he oti, he tika, he hou hoki ngā mōhiohio i tukuna mai e tētahi tohunga whakatau tautohe, e tētahi atu tangata rānei e whakaputa ana ki te paetukutuku;

(c) whakaae kāore e taea e BDT, āna ākena me āna kaimahi te tuku tohutohu ture mō tētahi kereme, tautohe, pātai, āwangawanga, take, take rānei e whakaarahia ana e tētahi kaiwhakamahi, ā, ki te whakamahia e koe tētahi mōhiohio i whakaratohia i runga i te paetukutuku, i tētahi atu huarahi rānei e BDT, āna ākena, āna kaimahi rānei, ka mahi koe i tēnā i runga i tō ake whakaaro, i muri i te tango tohutohu ture motuhake me te mahi i āu ake uiuinga, ehara i te mea i runga i te whakawhirinaki ki ngā kōrero, ki ngā whakaaturanga rānei i mahia e BDT, āna ākena, āna kaimahi rānei, i runga rānei i te ingoa o BDT;

(d) whakaae mā te uru atu, te whakamahi, te whakawhirinaki rānei ki ngā mōhiohio katoa i tukuna mai e BDT i roto i tētahi āhua, i tētahi tikanga rānei, mō tētahi kaupapa tae atu ki tētahi ratonga whakatau tautohe i muri mai, e whakaae ana koe, e whakaae ana hoki, e mahi ana koe i tēnei mea i runga i tō ake pūkenga me tō whakaaro, ehara i te mea i runga i te whakawhirinaki ki ngā māramatanga, ngā kōrero, ngā whakaaetanga, ngā whakaaturanga, ngā pūtāhui rānei i mahia e BDT, āna ākena, āna kaimahi rānei, i mahia rānei mōna;

(e) whakaae kāore a BDT e whakaae ki tētahi kawenga, ki tētahi nama rānei e puta mai ana i, e pā ana rānei ki, tētahi mahi, tētahi hapa rānei a tētahi mema o ōna panera, ahakoa e pā ana ki ngā tohu mātauranga, ki ngā tohutohu, ki te putanga o tētahi tautohe, ki tētahi atu take rānei, engari kāore e herea ki;

(f) whakaae ki te whiwhi īmēra mai i a BDT e pā ana ki ngā ratonga, ki ngā taonga rānei e hiahiatia ana. Ka taea e koe te whakakore i te ohaurunga mai i ēnei īmēra i ngā wā katoa. Heoi, ko koe anake te kawenga mō ngā reta i ngaro nā te whakakorenga ohaurunga. Mena kei roto koe i tētahi take e haere tonu ana, me whakarato e koe tētahi atu wāhitau mō te ratonga me ngā huarahi whakapā atu;

(g) whakaae ki te utu i a BDT mai i ngā mahi katoa, ngā kereme, ngā utu (tae atu ki ngā utu ture me ngā whakapaunga), ngā mate, ngā tukanga whakahaere, ngā kino, ngā nama, ngā tono rānei i pāngia, i puta rānei i a BDT ki tētahi tangata e puta mai ana i tō korenga e tutuki i ēnei ture me ngā herenga, i roto rānei i te hononga ki a koe; ā,

(h) whakaae kāore a BDT, āna kaihoko me āna kaimahi e whakaae ki tētahi kawenga mō tētahi kore whakaae a ngā kaiwhakamahi ki tētahi ratonga e tukuna ana, ahakoa e pā ana ki ngā tohu mātauranga kua tohua, kua whakaarohia rānei, ngā pūkenga, te tohungatanga, te wheako, te mahi, te kore mahi rānei o ngā ratonga, ngā utu e utua ana, te putanga, te hua rānei, me ētahi atu mea rānei.

6.0 Ā MĀTOU TIKANGA

6.1 I roto i te whakarato ratonga, ka mahi a BDT:

(a) te pupuri me te whakahaere i te paetukutuku;

(b) te whakahaere me te whakahaere i ngā ratonga;

(c) kia whakarite kia wātea ngā tikanga me ngā herenga hou rawa atu i runga i te paetukutuku hei arotake i ngā wā katoa; ā,

(d) te tuku me te whakaae kia tukuna atu he pānui, he whakawhitiwhiti kōrero, he tuhinga rānei e hiahiatia ana kia tukuna i raro i ēnei tikanga me ngā herenga mā te īmēra.

6.2 I roto i te whakahaere i ngā ratonga, ka whakawhirinaki a BDT ki ngā mōhiohio me ngā tuhinga i whakaratohia, i kīia rānei i whakaratohia, e tētahi kaiwhakamahi, mā tētahi atu kaiwhakamahi rānei, ā, kāore he kawenga ki a ia ki te tirotiro, ki te whakamana rānei i te pono, te tino, te tika rānei o aua mōhiohio, tuhinga rānei.

6.3 Ka whakapau kaha a BDT ki te whakarite kia tika ngā rauemi me ngā mōhiohio kua whakaputaina ki te paetukutuku. Heoi, kāore a BDT e whakamana, e kī rānei ka kore he hapa o te paetukutuku, ka mahi tonu rānei i ia wā, i ia wā, kāore hoki he hapa, he kōrero hē rānei kei roto i ngā mōhiohio kua whakaputaina ki te paetukutuku.

7.0 TE WHAKAMAHI I NGĀ RATONGA

7.1 I a koe e tono ana ki te whakamahi i tētahi o ngā ratonga e whakaratohia ana e BDT, e mārama ana koe, ā, e whakaae ana hoki koe:

Te tika me te tino o ngā mōhiohio

(a) Mā te tono ki te whakamahi i tētahi ratonga, e whakamana ana koe kei a koe te mana ki te tuku tono mō te kaitono, mō te ingoa rānei o te kaitono, ā, ki tāu e mōhio ana, he tika, he oti, he tika hoki ngā mōhiohio katoa i homai e pā ana ki taua tono.

(b) I te wā e tono ana koe ki a BDT mō tētahi ratonga whakatau tautohe, kua whakaratohia e koe ngā mōhiohio katoa e hiahiatia ana hei āhei i a BDT ki te whakatū i tētahi tohunga whakatau tautohe e hiahiatia ana i runga i ngā mōhiohio me ngā tuhinga i homai e koe hei tautoko i te tono.

(c) Kāore te Taraipiunara Taupatupatu Hanga Whare e whakahaere i tētahi rangahau motuhake, aromatawai, manatoko rānei i aua tuhinga, i aua mōhiohio rānei i whakaratohia mō te kaupapa i runga ake nei.

Te utu o ngā utu

(d) E whai kawenga ngātahi ana ngā rōpū ki te utu i te utu a te tohunga whakatau tautohe, tae atu ki ngā utu me ngā whakapaunga katoa e puta mai ana i te tohunga whakatau tautohe mēnā ka tangohia, ka whakamutua rānei tētahi kereme, ka whakatauhia rānei te tautohe i waenganui i ngā rōpū i mua i te whakataunga, te whakatau, te aromatawai, te whakatau rānei, me ngā utu tāpiri katoa e puta mai ana i a BDT hei whakahoki mai i ngā moni kua roa e tika ana, i runga i te kaupapa utu katoa.

(e) I te mea ko koe te kawenga tahi me te kawenga takitahi ki te utu i ngā utu me ngā whakapaunga i puta mai i tētahi tohunga whakatau tautohe i te whakahaere i te ratonga whakatau tautohe, ka whakaae koe ki te utu i ngā utu katoa, me te kore he tangohanga mēnā ka takahi tetahi atu rōpū, ka kore rānei e utu i tētahi wāhanga o ngā utu, me ngā utu tāpiri i puta mai i te whakahokinga mai me te kohi i aua utu e BDT, e te tohunga whakatau tautohe rānei, i runga i te kaupapa utu katoa.

(f) Ko te moni e utua ana hei pūtāhui mō ngā utu me ngā whakapaunga a te tohunga whakatau tautohe he moni iti noa iho, ehara i te mea he whakatau tata mō te utu o te ratonga, ā, e kore e kiia he whakatau tata, engari mēnā ka utua te pūtāhui hei utu pumau mō tētahi ratonga utu pumau i raro i ngā tikanga me ngā herenga e pā ana, me ngā utu e whakaputaina ana ki te paetukutuku i te wā i tukuna ai te tono.

(g) Ko te utu katoa o tētahi ratonga whakatau tautohe, haunga te ratonga utu pumau, me tatau kia rite ki te wā i pau i te tohunga whakatau tautohe ki taua tukanga, ka utua i runga i tā rātou utu ia hāora, ia rā rānei, me ngā utu me ngā whakapaunga katoa i puta, ā, ki te tika, te utu whakahaere a BDT me te utu whakakore.

(h) Mena he iti iho te moni e puritia ana hei pūtāhui i ngā utu katoa, tae atu ki ngā utu me ngā whakapaunga, o te tohunga whakatau tautohe, me pupuri e BDT te tukunga o tētahi whakataunga, tohu, aromatawai, whakataunga, hua rānei o te ratonga a te tohunga whakatau tautohe tae noa ki te wā e utua katoatia ai ngā utu.

(i) Mena he nui ake te moni e puritia ana hei pūtāhui i ngā utu katoa a te tohunga whakatau tautohe, ka tukuna e BDT tētahi whakataunga, tohu, aromatawai, whakatau rānei ki ngā rōpū i te wā e taea ai i muri i te whakataunga, te tohu, aromatawai, whakatau rānei a te tohunga whakatau tautohe, ā, me utu te toenga o ngā moni e puritia ana hei pūtāhui ki ngā rōpū i roto i ngā ōwehenga i whakatauhia e te tohunga whakatau tautohe, i te kore rānei e whakatauhia e te tohunga whakatau tautohe te take, i roto i ngā ōwehenga i whakaaetia e ngā rōpū ki te utu i te pūtāhui, i te wā rānei kāore i mahia he whakaaetanga pērā, i roto i ngā ōwehenga ka hua ake he utu ōrite mā ia rōpū i te mea ka taea.

(j) Mēnā ka tangohia, ka whakakorehia, ka whakatauhia rānei tētahi tautohe, tētahi take rānei i muri i te whiwhinga mai a BDT i tētahi tono hei whakaingoa, hei whakatū rānei i tētahi tohunga whakatau tautohe, ka utua e BDT he utu whakakore i roto i te tuhinga kua whakaputaina ki te paetukutuku mō te ratonga i te wā e tukuna ai te tono mō te ratonga, mēnā rānei kāore he utu whakakore i whakaputaina, he utu whaitake mō te wā i pau ki te whakahaere i te ratonga.

(k) Ki te whānuitanga e whakaaetia ana e te ture, ka tukuna ngātahitia e ngā rōpū te tohunga whakatau tautohe me te BDT, āna ākena me āna kaimahi i ngā herenga katoa o tētahi momo (ahakoa he mangere, he takahi i te kirimana, he takahi i te kawenga kaitiaki, he takahi i te kawenga ture, he aha atu rānei) e kīia ana ka puta mai i roto i te hononga ki, i puta mai rānei i, i tētahi ara rānei e pā ana ki te whakamahinga o tētahi o ngā mahi, ngā kawenga, ngā mana rānei o te tohunga whakatau tautohe, o te BDT rānei, ki te kore e tinihanga taua mahi, te kore rānei e mahi.

(l) Ka whakaae ngātahi, ka whakaae motuhake hoki ngā rōpū ki te utu me te pupuri i te utu mō te tohunga whakatau tautohe, te BDT, āna ākena, me āna kaimahi, mō ngā kereme katoa, ngā utu, ngā whakapaunga, ngā nama, ngā whakawhiwhinga, ngā kino me ngā tukanga katoa i puta i te tohunga whakatau tautohe, te BDT, āna ākena, āna kaimahi rānei, i te whakamahi i tētahi o ngā mahi, ngā kawenga, ngā mana rānei o te tohunga whakatau tautohe, o te BDT rānei, ki te kore te mahi, te kore rānei e mahi tinihanga.

(m) Mō tētahi kereme whānui, me utu pea ngā rōpū i tētahi atu moni, i ētahi atu moni rānei i ia wā, i ia wā, hei pūtāhui mō ngā utu a te tohunga whakatau tautohe, tae atu ki ngā utu me ngā whakapaunga. Hei tauira, mēnā ka whakatau tata te tohunga whakatau tautohe kua eke ā rātou utu ki te 80% o te moni e puritia ana hei pūtāhui e BDT, ka tono pea te tohunga whakatau tautohe kia utua tētahi atu moni (e whakatauhia ana e te tohunga whakatau tautohe i runga i tā rātou ake whakaaro) hei pūtāhui ki roto i te pūkete putea i roto i tētahi wā e whakatauhia ana e rātou. Ka taea e te tohunga whakatau tautohe te whakamutu i te take kia utua rā anō te pūtāhui.

8.0 NGĀ WHAKATAUNGA MOTUHAKE MŌ TE WHAKATAU

8.1 Kāore a BDT e mahi hei māngai mō te kaiwhakawā kua tohua, mō tētahi Pānui Whakaae i raro i te Ture kia utua rā anō ngā utu a te kaiwhakawā mō tētahi kereme whānui, te utu katoa rānei e hiahiatia ana mō tētahi LVC ki roto i ngā moni mārama ki te pūkete putea.

8.2 E whakaae ana koe, e whakaae ana hoki, kei reira ngā tikanga motuhake e pā ana ki te ratonga LVC tae atu ki te rohenga o ngā take e toru e tautohetia ana ka taea te whakatau i roto i tētahi tukanga whakatau kotahi, me te rohenga mō te maha me te whānuitanga o ngā tuhinga ka taea te tuku e te kaitono hei tautoko i tētahi kereme e whakatakotoria ana i runga i te paetukutuku i te wā e tukuna ai te tono.

8.3 Kāore te utu pumau mō te ratonga LVC e whakauru i tētahi tahua mō tētahi huihuinga, mō tētahi tirotiro rānei i ngā mahi hanga, i tētahi atu mea rānei e pā ana ki te tautohe.

8.4 Mena ka hiahia tetahi rōpū, te kaiwhakawā rānei, kia karangatia he hui, kia whakahaerehia rānei he tirotiro, ka utua e BDT ki ngā rōpū te moni tāpiri e whakaputaina ana ki te paetukutuku i te wā e tukuna ana te tono mō te ratonga me ngā maero me ngā whakapaunga haere i puta i te kaiwhakawā mō te hui me/ranei te tirotiro. Me utu tēnei moni tāpiri ki a BDT i mua i te tukunga o te whakataunga a te kaiwhakawā ki ngā rōpū.

8.5 Mena he nui rawa te uaua o tētahi LVC ahakoa te iti o te uara o te kereme, te iti rānei o ngā take e tautohetia ana, mehemea rānei he nui ake ngā tuku me ngā taunakitanga i tukuna hei tautoko i te kereme i te maha o ngā tuhinga e whakaaetia ana, ka taea e BDT i runga i tana ake whakaaro te whakakore i te whakarato i te whakataunga i runga i te utu pumau i raro i te ratonga LVC. He whakataunga whakahaere tēnei, ā, he whakataunga whakamutunga, he herenga hoki ki ngā rōpū, ā, kāore e taea te piira. Kāore a BDT me te Kaiwhakawa e hiahiatia kia whakapuaki, kia whakapuaki rānei i ngā take mō te whakataunga.

8.6 Mēnā ka pērā, me whakamōhio e BDT ngā rōpū, ā, ka hoki te kereme ki tētahi kereme whānui. Ka whakatauhia te utu o te whakataunga i runga i te wā i pau i te kaiwhakawā ki ngā mahi o te take me ngā utu me ngā whakapaunga katoa i puta i te kaiwhakawā i te whakatinanatanga o aua mahi. Ka taea e te kaiwhakawā te tono kia utua e ngā rōpū tētahi atu moni, ētahi atu moni rānei hei pūtāhui i raro i te rarangi 7.1(m).

9.0 NGĀ WHAKATAUNGA MOTUHAKE MŌ TE WHAKATAUNGA WHAKATAU

9.1 E whakaae ana koe me whakahaere tetahi whakataunga i runga anō i ngā ture BDT e tika ana mō te whakataunga me te Ture Whakatau Take 1996.

9.2 E whakaae ana koe, e whakaae ana hoki, kei reira ngā tikanga motuhake e pā ana ki te LVAC, tae atu ki te rohenga o ngā take e toru e tautohetia ana ka taea te whakatau i roto i tētahi tukanga whakatau tautohe, me te rohenga mō te maha me te whānuitanga o ngā tuhinga ka taea te tuku e te kaitono hei tautoko i tētahi kereme, e ai ki te paetukutuku i te wā e tukuna ai te tono.

9.3 Kāore te utu pumau LVAC e whakauru ana i tētahi tahua mō tētahi huihuinga, mō tētahi tirotiro rānei i ngā mahi hanga, i tētahi atu mea rānei e pā ana ki te tautohe.

9.4 Mena ka hiahia tetahi rōpū, te kaiwhakatau rānei, kia karangatia he hui, kia whakahaerehia rānei he tirotiro, ka utua e BDT ki ngā rōpū te moni tāpiri e whakaputaina ana ki te paetukutuku i te wā e tukuna ana te tono mō te ratonga me ngā maero me ngā whakapaunga haere i puta i te kaiwhakatau mō te hui me/ranei te tirotiro. Me utu tēnei moni tāpiri ki a BDT i mua i te hoatutanga o te whakatau a te kaiwhakatau ki ngā rōpū.

9.5 Mena he nui rawa te uaua o tētahi Kereme Whakatau Utu-iti, he Utu-pūmau, ahakoa te iti o te uara o te kereme, te iti rānei o ngā take e tautohetia ana, mehemea rānei he nui ake ngā tuku me ngā taunakitanga i tukuna hei tautoko i te kereme i te maha o ngā tuhinga e whakaaetia ana, ka taea e BDT i runga i tana whakaaro anake te whakakore i te whakarato i te whakatau whakatau i runga i te utu-pūmau i raro i te ratonga LVAC. He whakataunga whakahaere tēnei, ā, he whakataunga whakamutunga, he herenga ki ngā rōpū, ā, kāore e taea te piira. Kāore a BDT, me te kaiwhakatau rānei e hiahiatia kia kī, kia whakapuaki rānei i ngā take mō te whakataunga.

9.6 Mēnā ka pērā, me whakamōhio e BDT ngā rōpū, ā, ka hoki te kereme ki tētahi kereme whānui. Ka whakatauhia te utu o te whakatau tautohe i runga i te wā i pau i te kaiwhakatau tautohe ki ngā mahi o te take me ngā utu me ngā whakapaunga katoa i puta i te kaiwhakatau tautohe i te whakatinanatanga o aua mahi. Ka taea e te kaiwhakatau tautohe te tono i ngā rōpū kia utu i tētahi atu moni, i ētahi atu moni rānei hei taunaha i raro i te rarangi 7.1(m). Ka taea e te tohunga whakatau tautohe te whakamutu i te take kia utua rā anō te taunaha.

10.0 NGĀ WHAKATAUNGA MOTUHAKE MŌ TE AROMATAWAI TŪTURU

10.1 E whakaae ana koe ka whakahaerehia tetahi aromatawai tōmua koretake i raro i ēnei tikanga me ngā herenga, te Whakaaetanga me ngā Ture BDT mō te Aromatawai Tōmua Koretake me te Tikanga BDT mō te Aromatawai Tōmua Koretake kua whakaputaina ki te paetukutuku i te wā i tukuna ai te tono mō te aromatawai tōmua koretake.

11.0 NGĀ WHAKATAUNGA MOTUHAKE MŌ TE WHAKATAU A TE TOHUNGA

11.1 E whakaae ana koe ka whakahaerehia tetahi whakataunga tohunga i runga anō i ēnei tikanga me ngā herenga me te Whakaaetanga me ngā Ture a te BDT mō te Whakatau Tohunga kua whakaputaina ki te paetukutuku i te wā e tukuna ai te tono mō te whakataunga tohunga.

12.0 NGĀ WHAKATAUNGA MOTUHAKE MŌ TE WHAKATAUNGA

12.1 E whakaae ana koe ka whakahaerehia tetahi takawaenga i runga anō i ēnei tikanga me ngā herenga, te Whakaaetanga BDT ki te Takawaenga me te Tikanga BDT mō te Takawaenga kua whakaputaina ki te paetukutuku i te wā e tukuna ai te tono mō te takawaenga.

13.0 TE WHAKAMUTUNGA

13.1 I ngā wā katoa, ka āhei mātou ki te tango, ki te whakatikatika, ki te whakarerekē rānei i tētahi wāhanga o te paetukutuku, o ngā ratonga rānei, me te kore whakamōhiotanga, ki te whakamutu rānei i te whakahaere i te paetukutuku, i ngā ratonga rānei i te katoa, i tētahi wāhanga rānei.

13.2 Kāore mātou e herea, e hiahiatia rānei kia kōrero ki tētahi kaiwhakamahi o te paetukutuku i mua i te tango, te whakatikatika, te whakarerekē, te whakamutu rānei i ngā mea kua whakahuatia ake nei.

14.0 NGĀ MŌHIOHIO WHAKAWHĀRIKI ME TE TŪMATAITITANGA

14.1 Ka kohia e BDT ngā mōhiohio whaiaro e pā ana ki ngā kiritaki me ngā kaiwhakamahi o ngā Ratonga mā roto i tā mātou Paetukutuku (www.buildingdisputestribunal.co.nz) me ngā whakawhitiwhitinga tuimotu pērā i te waea me te whakawhitiwhiti kōrero me ngā kōrerorero. Ka whakamahia pea e mātou ngā pihikete, ngā mea tiritiri ā-rohe rānei i runga i tā mātou paetukutuku, īmēra rānei. Kei roto i ngā mōhiohio whaiaro, engari kāore i te herea ki, te ingoa, te wāhitau me ētahi atu taipitopito whakapā me ngā tauira whakamahinga me ngā manakohanga.

14.2 I raro i ngā tikanga o te Ture Tūmataitinga 2020, ka whakamanahia mātou e koe ki te:

(a) pupuri me te tuhi i ngā mōhiohio whaiaro katoa i tukuna e pā ana ki te BDT;

(b) kohikohi, penapena, whakamahi me te whakaatu i ngā mōhiohio e pā ana ki a koe mō ngā kaupapa katoa e pā ana ki ngā ratonga, tae atu ki ēnei engari kāore e herea ki:

(i) te whakamana i tō tuakiri;

(ii) te whakatinanatanga o ēnei tikanga me ngā herenga;

(iii) te hokohoko;

(iv) te whakaatu i ngā tuku mai i a mātou, i ētahi atu rōpū rānei, e pārekareka ana ki a koe;

(v) rangahau;

(vi) te tutuki i ngā ture me ngā whakaritenga katoa e pā ana;

(vii) te mahi i ngā ratonga e whakaratohia ana e BDT whānuitia ana; me

(viii) tētahi atu whakamahinga e whakaaetia ana e koe.

14.3 Tērā pea ka tohaina e mātou ōu mōhiohio whaiaro ki ngā whakahaere tukatuka raraunga tuatoru, ki ngā tari kāwanatanga rānei, mō ngā kaupapa kua whakamāramahia i konei. Ki te taea, ka tonoa e mātou ēnei rōpū tuatoru kia tino tutuki i ā mātou tohutohu, ā, kia kaua e whakamahia ngā mōhiohio mō tētahi atu kaupapa. E kore mātou e whakaatu i ōu mōhiohio whaiaro ki tētahi atu rōpū tuatoru me te kore ōu whakaaetanga. Ka taea e koe te whakapā atu ki a BDT ki te pātai mēnā kua tukuna ngā mōhiohio ki ngā tari kāwanatanga, ki ngā whakahaere tukatuka raraunga tuatoru rānei.

14.4 Ki te kore e whakaratohia ngā mōhiohio whaiaro i tonoa i te wā e tukuna ana he tono ki te whakamahi i tētahi ratonga whakatau tautohe, ka kore pea ētahi ratonga e tukuna, e tukuna rānei ki a koe.

14.5 I raro i te Ture Tūmataitinga 2020, kei a koe te mana ki te uru atu ki ō mōhiohio whaiaro kia tuhia e mātou, kia whakahoutia, kia whakatikatikaina rānei. Mena he pātai āu mō te tūmataitinga me te haumarutanga o ō mōhiohio whaiaro, whakapā mai ki a mātou i te + 64 9 486 7143, mā te īmēra rānei ki registrar@buildingdisputestribunal.co.nz.

14.6 E whakaae ana a BDT ki te whakamahi i ngā kawa haumarutanga hei whakarite kia tika te whakamunatanga me te pupuri i te muna o ngā raraunga e tukuna ana e ngā kaiwhakamahi o ngā ratonga. Heoi, kāore e taea te kī taurangi he tino haumaru te tuku raraunga mā te Ipurangi, kāore e taea e mātou te whakarite, te whakamana rānei i te haumarutanga o ngā mōhiohio katoa e tukuna ana e koe, e whiwhi ana rānei mā te whakamahi i ā mātou ratonga, ā, ko aua mahi katoa ka mahia i runga i tō ake mōrearea.

15.0 TE HAUMARUTANGA O TE IPURANGI ME NGĀ MŌHIOHIO HIRIKO

15.1 Ka oati mātou ki te whakamahi i ngā tikanga haumarutanga hei whakarite kia tika te whakamunatanga o ngā raraunga e tukuna ana ki a mātou mā te hiko, ahakoa te take, ā, kia puritia hoki kia noho muna.

15.2 Kaua rawa koe e mahi i tetahi mea hei whakakino, hei pokanoa, hei whakararuraru rānei i te paetukutuku, i ngā ratonga rānei, i tētahi whatunga rānei, i tētahi pūnaha rānei e pā ana ki a rātou, e hono atu rānei ki a rātou, e ngana rānei ki te mahi pēnā.

15.3 Kāore e whakaaetia kia whakamahia e koe he karetao, he pungawerewere, he waru, he tikanga aunoa rānei hei uru atu ki te paetukutuku, ki ngā mōhiohio rānei kei runga mō tētahi take.

16.0 MANA PUPURI

16.1 Ki te kore e tohua tētahi atu mea, ko ngā mana pupuri me ngā mana hinengaro katoa o tēnei paetukutuku, tae atu ki, engari kāore e herea ki, ngā rauemi katoa, ngā ihirangi, ngā waitohu, te hoahoa, te kōwhiringa me te whakaritenga o ngā huānga, te whakaritenga, te whakahiato, ngā whakairoiro, ngā tuhinga, ngā kupu i hangaia, ngā rekoata oro, ngā rekoata ataata, ngā ata, ngā whakaahua, me ngā pūmanawa e whai wāhi ana ki ngā ratonga e tukuna ana e BDT me te paetukutuku, me ētahi atu take katoa e pā ana ki te paetukutuku, he taonga motuhake nā BDT, kua whakaurua rānei te rauemi me te whakaaetanga a te kaipupuri mana, ā, kei te tiakina aua taonga katoa e ngā ture mana pupuri me ngā ture tohu hokohoko o Aotearoa me te ao.

16.2 Ko te whakairinga o aua momo huānga ki runga i tēnei paetukutuku ehara i te whakakorenga i tētahi mana ki taua momo huānga. Kāore koe e whiwhi mana pupuri ki aua momo huānga e tirohia ana mā roto i tēnei paetukutuku.

16.3 Haunga ngā whakaritenga kē atu o tēnei tuhinga, kāore e whakaaetia kia whakamahia, kia tāruatia, kia tāruatia, kia urutautia, kia tohatohahia, kia whakaputaina anōtia, kia tangohia, kia whakarerekētia, kia whakaaturia, kia tukuna, kia rongoatia ki roto i tētahi pūnaha whakahoki, kia tāia, kia tukuna rānei i roto i tētahi āhua, i tētahi huarahi rānei, tae atu ki, engari kāore i te herea ki, te hiko, te mīhini, te tārua whakaahua, te hoko atu rānei, te hokohoko, te whakamahi rānei hei hanga mahi whakaputa i waho i te whakaaetanga ā-tuhi me te kore whakaaetanga ā-tuhi a BDT.

16.4 Ka tukuna te whakaaetanga ki te whānuitanga e tika ana, kia uru atu ki tēnei paetukutuku me ngā mōhiohio, ngā rauemi, ngā ratonga me ngā hua e wātea ana i runga, kia whakaatu, kia tango, kia puranga, kia tārua me te tā i ngā wāhanga o tēnei paetukutuku mō te whakamahinga whaiaro anake, engari kaua e whakarerekē i ngā rauemi. Ka mutu aunoa tēnei whakaaetanga mēnā ka takahia e koe tētahi o ngā tikanga me ngā herenga o te whakamahinga o te paetukutuku, o ngā ratonga BDT rānei. Mēnā ka mutu taua whakaaetanga, me whakangaro tonu e koe ngā rauemi katoa kua tangohia, kua tāia, kua purangatia, kua tiakina rānei, me/ranei kua rongoatia i whiwhi mai i tō whakamahinga o te paetukutuku. Kua rāhuitia ngā mana katoa, tae atu ki te whakamāoritanga.

Te Taraipiunara Tautohe Whare 2025©

17.0 NGĀ TOHU HOKOHOKO

17.1 Ki te kore e tohua tētahi atu mea, ko te tohu BDT me ngā ingoa ratonga katoa, ngā pane whārangi, ngā whakairoiro ritenga, ngā ata pātene, ngā tohu hokohoko, ngā tohu ratonga, me ngā tohu e puta ana i runga i tēnei paetukutuku he tohu ratonga, he tohu hokohoko, me/ranei he kākahu hokohoko nā BDT (ngā tohu ).

17.2 Ko ngā tohu hokohoko, ingoa hua, ingoa kamupene, waitohu, tohu ratonga, me/ranei te kākahu hokohoko kua whakahuatia, kua whakaaturia, kua whakahuatia, kua tohua rānei i runga i tēnei paetukutuku, he taonga nō ō rātou rangatira. Ka whakaae koe kia kaua e whakaatu, e whakamahi rānei i ngā tohu i tētahi āhua me te kore he whakaaetanga tuhituhi mai i a mātou. Ka whakaae koe kia kaua e whakaatu, e whakamahi rānei i ngā tohu hokohoko, ingoa hua, ingoa kamupene, waitohu, tohu ratonga me/ranei te kākahu hokohoko a ētahi atu rangatira me te kore he whakaaetanga tuhituhi mai i aua rangatira. Ka āraia te whakamahinga, te whakamahi hē rānei i ngā tohu, i ētahi atu tohu hokohoko rānei, ingoa hua, ingoa kamupene, waitohu, tohu ratonga me/ranei te kākahu hokohoko, i tētahi atu rauemi rānei kei roto i tēnei tuhinga (haunga ngā mea kua whakaaetia i runga i te paetukutuku).

18.0 NGĀ WHAKAKĒTANGA, NGĀ TŪPONO ME NGĀ HERE O TE HAPAI

18.1 E whakaae ana ngā kaiwhakamahi katoa, kia taea ai te tuku ratonga, ka whakaaetia e BDT:

(a) e whakawhirinaki katoa ana ki ngā mōhiohio, ngā tuhinga, me/ētahi atu rauemi rānei i whakaratohia, i kīia rānei i whakaratohia, e tētahi kaiwhakamahi, e tētahi tohunga whakatau tautohe rānei;

(b) kāore he kawenga ki te tirotiro, ki te whakamana rānei i te pono, te tino me/ranei te tika o aua mōhiohio, tuhinga, me/ranei rauemi; ā,

(c) ka taea te whakarerekē, te muku, te tāpiri, te whakatikatika rānei i ngā mōhiohio kei runga i te paetukutuku me te kore whakamōhiotanga, ā, ko te kawenga o ngā rōpū e whakamahi ana i ngā mōhiohio kia whakarite kei a rātou ngā mōhiohio hou me ngā mōhiohio hou rawa atu.

18.2 Kāore a BDT e whakaatu, e whakamana rānei i ēnei mea:

(a) ka kore he hapa o te paetukutuku, ka mahi rānei me te kore whakaroa, te kore rānei e aukati i ia wā, i ia wā; me/ranei

(b) kāore he hapa, he kōrero hē rānei i roto i ngā mōhiohio kei runga i te paetukutuku.

18.3 Kāore a BDT, āna ākena me āna kaimahi e whakaae ki tētahi kawenga mō tētahi kore whakaae a ngā kaiwhakamahi ki tētahi ratonga, ki tētahi tohunga whakatau tautohe rānei, i te nuinga o te wā, ahakoa e pā ana ki ngā tohu mātauranga kua whakahuatia, kua whakaarohia rānei, ngā pūkenga, te tohungatanga, te wheako, te mahi, te kore mahi rānei o ngā ratonga, ngā utu e utua ana, te putanga, te hua rānei o tētahi tautohe, me ētahi atu mea rānei, engari kāore e herea ki tēnā.

18.4 Kāore a BDT, āna kaihoko me āna kaimahi e whai kawenga ki tētahi mō tētahi mate, kino rānei i puta tika mai, i tētahi hapa, i tētahi hapa i mahue, i tētahi kōrero hē rānei i mahia i roto i te paetukutuku, i āna ratonga rānei, i te nuinga o te wā, ā, ki te whānuitanga katoa e whakaaetia ana e te ture, ka whakakorea e mātou aua kawenga katoa ahakoa he mahi hē, he takahi kirimana, he takahi i te kawenga kaitiaki, he takahi rānei i te kawenga ture, i tētahi atu mea rānei, ā, ka whakakorea katoatia aua kawenga katoa.

18.5 Kāore a BDT e tuku whakaaetanga, whakaaturanga, taurangi rānei e pā ana ki tētahi mōhiohio kua whakaputaina ki te paetukutuku, tae atu ki, engari kāore e herea ki, te tika, te pono rānei o tētahi mōhiohio kua whakaputaina.

18.6 Ko tō whakamahinga o te paetukutuku kei runga i tō mōrearea anake. Mā te uru atu, te whakamahi, te whakawhirinaki rānei ki tētahi mōhiohio, rauemi rānei kua whakaputaina ki te paetukutuku mō tētahi take, e whakaae ana koe, e whakaae ana hoki, e mahi ana koe i tēnei i runga i tō ake pūkenga me tō whakaaro, ehara i te mea i runga i ngā māramatanga, ngā kōrero, ngā whakaaetanga, ngā whakaaturanga, ngā pūtāhui rānei i mahia e BDT, āna kaihoko, āna kaimahi rānei, i runga rānei i tōna ingoa.

18.7 Ka tukuna, ka whakawātea hoki ngā kaiwhakamahi katoa i a BDT, āna ākena, me āna kaimahi, i ngā herenga katoa o tētahi momo (ahakoa he mangere, he takahi i te kirimana, he takahi i te herenga kaitiaki, he takahi i te herenga ture, i tētahi atu mea rānei), e kīia ana ka puta ake i roto i te hononga ki, i puta mai rānei i, i tētahi ara e pā ana ki ngā ratonga, ki ngā mahi rānei a BDT, ki ngā mana rānei kua mahia, kua kore rānei e mahia i raro i ngā ratonga, i roto i te hononga ki te paetukutuku, i tētahi atu mea rānei, ki te kore te mahi, te kore rānei e mahi tinihanga.

18.8 Ka utua e ngā kaiwhakamahi katoa te BDT, ōna ākena, me āna kaimahi, mō ngā kereme, ngā utu, ngā whakapaunga, ngā nama, ngā utu, ngā kino me ngā tukanga katoa i puta i a BDT, ōna ākena, me āna kaimahi, i te whakamahi i ā rātou mahi, i ā rātou kawenga, i ā rātou mana rānei, ahakoa e pā ana ki te whakarato ratonga, i ēnei tikanga me ngā herenga, i te paetukutuku, i tētahi atu huarahi rānei, ki te kore te mahi, te whakarere rānei e tinihanga.

19.0 WHAKAKĀHORE HONONGA-WHAKAHAERE

19.1 Tērā pea kei roto i te paetukutuku ngā hononga ki ētahi atu paetukutuku e tiakina ana e mātou, e ngā kamupene hono rānei, tae atu ki ngā hononga ki ngā paetukutuku nō ngā kamupene me/ētahi atu tāngata kāore e pā ana ki a BDT.

19.2 Ko te hononga ki tētahi paetukutuku kāore e pā ana, ehara i te mea e whakaae ana a BDT, e tautoko ana, e whakaae ana rānei ki tētahi kawenga mō taua paetukutuku, mō ōna ihirangi me/ngā pūnaha rānei, mō ngā taonga me/ngā ratonga rānei e whakaratohia ana, e pānuitia ana rānei mā taua paetukutuku.

19.3 Kāore a BDT, āna ākena me āna kaimahi e whai kawenga ki tētahi mō tētahi mate, kino rānei i puta tika mai, i puta ā-kore rānei i tētahi hapa, i mahue, i tētahi kōrero hē rānei i mahia i roto i ngā mōhiohio me ngā rauemi kua whakaputaina i runga i ngā paetukutuku kāore e pā ana, ā, ki te whānuitanga katoa e whakaaetia ana e te ture, ka whakakorea e rātou aua kawenga ahakoa he mahi hē, he takahi kirimana, he takahi i te kawenga kaitiaki, he takahi rānei i te kawenga ture, i tētahi atu mea rānei, ā, ka whakakorea katoatia aua kawenga.

19.4 Kāore ngā paetukutuku kāore e pā ana ki tētahi atu e aroturukitia ana, e tirohia rānei e BDT hei whakatau i tōna tika, tōna whai mana, tōna tutuki rānei ki ngā ture, paerewa me ngā whakaritenga e pā ana. Nō reira, ko te whakamahinga o ngā hononga kua whakaputaina, me te whakamahinga whai muri i ngā paetukutuku kāore e pā ana e honoa ana ki te paetukutuku BDT, kei raro katoa i tō mōrearea. Ka pā katoa ngā ture, ngā kaupapa here me ngā tikanga whakahaere o ngā paetukutuku kāore e pā ana ki tētahi atu ki a koe i a koe e whakamahi ana i aua paetukutuku.

20.0 NGĀ TŪPATO

20.1 Ka whakaae koe kia kaua e whakauru, kia kaua hoki e ngana ki te whakauru i a BDT, ōna ākena, ōna kaimahi rānei ki tētahi tautohe, ki tētahi tukanga rānei hei whakatau i tētahi tautohe ka puta ake, i waenganui i a koe me tētahi atu kaiwhakamahi, tohunga whakatau tautohe rānei, nā tō whakamahinga o te paetukutuku, o tētahi ratonga, o tētahi atu mea rānei.

20.2 Mena kei te hiahia koe ki te tīmata i ngā whakawakanga ā-ture ki tētahi kaiwhakamahi, ki tētahi tohunga whakatau tautohe rānei, ā, e hiahia ana koe ki ngā taipitopito whakapā mō taua kaiwhakamahi, mō taua tohunga whakatau tautohe rānei mō te kaupapa o aua whakawakanga, ka tukuna atu e BDT aua taipitopito ki a koe ina whiwhi koe i tētahi whakapuakitanga ture kua oatitia, kua whakamanahia rānei e kī ana e hiahia ana koe ki aua mōhiohio mō taua kaupapa motuhake, kotahi anake.

21.0 NGĀ MEA KĒ

21.1 Te Tukunga Pānui: Me tuku e koe (ā, me whakaae hoki kia tukuna atu) ngā pānui, ngā whakawhitiwhitinga kōrero me ngā tuhinga katoa e hiahiatia ana kia tukuna i raro i ēnei tikanga me ngā herenga, i tētahi ratonga, Ture, Ture Whakahaere rānei mā te īmēra ki te wāhitau īmēra ka whakamōhiotia mai e koe ki a mātou mā te tuhituhi (tae atu ki te īmēra) mō tēnei kaupapa i ia wā, i ia wā.  

21.2 Ture Whakahaere: Ka whakahaeretia, ka whakamāramatia hoki ēnei tikanga me ngā herenga i raro i ngā ture o Aotearoa, ā, ka whakaae ia kaiwhakamahi ki te tuku ki raro i te mana whakahaere kore-motuhake o ngā Kōti o Aotearoa.

21.3 Whakaaetanga Katoa: Ko ēnei tikanga me ngā herenga te whakaaetanga katoa i waenganui i te BDT me te kaiwhakamahi, ā, ka whakakapi i ngā tohutohu, ngā whakawhitiwhiti kōrero, ngā whakaaturanga, ngā whakaaetanga rānei i tukuna, i whakaputaina rānei i mua i runga i te paetukutuku, kāore rānei.

21.4 Whakakorenga: Ko te korenga e whakatinana i tētahi mana, i tētahi whakaritenga rānei o ēnei ture me ngā herenga, ehara i te mea he whakakorenga o taua mana, whakaritenga rānei, ki te kore e whakaaetia motuhaketia e mātou mā te tuhituhi.

21.5 Wehenga: Mena he ture kore, he kore mana, he kore rānei e taea te whakamana i tētahi o ngā whakaritenga o ēnei ture me ngā herenga mō tētahi take, ka kiia taua whakaritenga he mea wehe mai i ēnei ture me ngā herenga, ā, e kore e pā ki te noho, te whai mana, te kaha rānei o ngā ture me ngā herenga e toe ana, e kore nei e pāngia, e whakararuraruhia, e whakararuraruhia rānei, engari ka mau tonu te mana me te whai mana katoa.

21.6 Te Āhuatanga Kaha Rawa: E kore te Taraipiunara Tautohe Whare e whai kawenga mō tetahi mate, kino, whakaroa rānei i pā ki tētahi kaiwhakamahi nā te Āhuatanga Kaha Rawa.

21.7 Ngā Whakahōutanga: Kei a BDT te mana ki te whakarerekē, ki te whakahou, ki te whakatikatika, ki te whakarerekē rānei i ēnei ture me ngā herenga i runga i tōna ake whakaaro, i ia wā, i ia wā, me te kore whakamōhiotanga i mua, engari kāore he pānga o aua whakarerekētanga, whakahoutanga, whakatikatika, whakarerekētanga rānei ki tētahi mea kua whakahaerehia kē.

21.8 Tukunga: Kāore e whakaaetia kia tukuna ō mana i raro i ēnei tikanga me ngā herenga me te kore he whakaaetanga tuhituhi a BDT i mua.

21.9 Ture Whakamana Kaihoko 1993: Kāore he mea o ēnei ture me ngā here e pā ki ō mana i raro i te Ture Whakamana Kaihoko 1993 mēnā e tika ana.