Papamuri
Ngā Take mā te Kōti Matua
E toru ngā take i tautuhia e te Dem Home i kore ai te kereme utu i raro i te CCA:
- Kāore te kereme utu i tutuki i ngā whakaritenga ōkawa.
- Kāore i whai mana a New Gate ki te tuku i te kereme utu i taua wā.
- I tukuna i muri i te whakakorenga a te Dem Home i te kirimana hanga.
Whakataunga a te Kōti Matua
Ko te kaupapa o te CCA te tīmatanga mō te Kōti Matua. I te kōrero mō Demasol v South Pacific Industrial Limited , [3] i whakarāpopototia e te Kōti Matua te huarahi hei whai. [4] Me whakakore e tetahi tātaritanga o te CCA te whakamaoritanga "hangarau" me te "ōkawa" rānei, nā te mea ka takahi tēnei i te hiahia o te Paremata kia mau tonu te rere o te moni i roto i te umanga hanga .
I rahua te kereme utu ki te whakatutuki i ngā whakaritenga ōkawa?
Kei roto i ngā Wāhanga 20(2)(3) me te (4) o te CCA ngā whakaritenga kia whai mana ai tētahi kereme utu. Ko ētahi o ēnei ko te tuhi i te kereme utu, ā, e kī ana te kereme kei raro i te CCA te kereme.
I kitea e te Kōti he kereme tuhituhi te kereme. Kāore i te kōrero te kereme, ā, he maha ngā kōrero i roto e hono ana i te kereme ki te utu i tonoa. I tautohe anō a Dem Home he iti ngā momotuhi o ngā kōrero e tika ana, engari i te whakataurite i ngā rahi momotuhi, i kitea he hē tēnei.
I taua wā, kāore i taea e New Gate te tuku kereme utu?
I roto i tā rāua kirimana, i whakaae a New Gate me Dem Home e tika ana kia tukuna e New Gate he kereme utu ina oti ētahi mahi. I tautohe a Dem Home kāore tēnei i tupu.
I titiro anō te Kōti ki a Demasol . Ki tā rātou titiro, i tino whakakorehia e te whakataunga te huarahi i tangohia e te Dem Home hei whakamutu i te kereme utu. I tika kia whakahēngia te kereme utu e te Dem Home i roto i te ahua o tētahi maramataka utu. Nā te korenga o te Dem Home i whakaputa i te maramataka utu i roto i te wā i whakaritea, kāore i taea e ia te whakamahi i te take tautohetia hei ngana ki te whakakore i te tono ture.
Kāore e whai mana te kereme utu mēnā i tukuna i muri i te whakakorenga o te kirimana e te Dem Home?
E rua ngā tautohe a New Gate hei whakautu i tēnei take. Ko te tuatahi, kāore te kirimana i whakakorea. Ko te tuarua, ahakoa kua whakakorea te kirimana, kei te whakamahia tonu te tikanga utu i roto i te CCA. Ahakoa kāore te Kōti i aro atu mēnā kua whakakorea te kirimana, i kitea anō e ia me whakautu ngā tautohe katoa mā te kereme utu.
I whakakorehia e te Kōti te tono a te Dem Home kia whakakorehia te tono ā-ture.
Ngā Tohutoro
[1] Dem Home Ltd v New Gate Ltd [2023] NZHC 2709.
[2] He tuhinga whaimana te tono ture i tukuna ki tētahi kamupene e kī ana he nama kei a ia. Mēnā kāore te kamupene e tutuki i te tono ture, ka taea te tūtaki ki te korenga o te moni i raro i te Wāhanga 16 o te Ture Kamupene 1993.
[3] Demasol v South Pacific Industrial Limited [2022] NZCA 480.
[4] Dem Home Ltd , i runga ake i te n 1, i te [25].