Papamuri
… he whakaaetanga whakahaere me te tohatoha i waenganui i te Body Corporate me ngā kaipupuri wae tuarua (te CDA). I tuhia te CDA e Grimshaws i te tau 2010, ā, i muri mai ka tohutohu a Grimshaws ki te Body Corporate kia whakaaetia te CDA i te tau 2013. Kāore i hainatia mō te Body Corporate. [4]
[5] I whakaritea e te CDA ko ngā moni whiwhi o te whakataunga me whakamahi hei whakatika i te Whare, ā, kātahi ka tohaina te nama, i runga i te kaupapa mana wāhanga, ki ngā kaipupuri wāhanga tuarua o te kaiwhakapae. Kāore ētahi o ngā kaipupuri wāhanga i uru ki te kereme, nō reira kāore i tohaina he nama hei whakamahi mō ngā utu whakatika. Kāore i tohaina ki te Rōpū Whakahaere.
I te tīmatanga o te kereme i te tau 2007 (i tangohia e Grimshaws te mana i te Hui-tanguru 2008), [5] kei te whai mana tonu te Ture Taitara Wāhanga 1972. I te wā i whakatauhia ai te kereme tuatahi i te tau 2013, kua rua tau te whai mana o te Ture Taitara Wāhanga 2010 ( UTA 2010 ). Kāore i rerekē ngā tohutohu a Grimshaws mō te CDA. Ko tētahi rerekētanga matua i waenga i ngā ture ko te whakahaere i te mana o ngā whenua noa, e 80% o Spencer i Byron. I muri i te whai mana o te UTA 2010, nō te Rōpū Whakahaere te whenua noa [6] ā, he kawenga tā rātou ki te tiaki me te whakatika i te whenua. [7] I mua, nō ngā kaipupuri whenua noa te whenua noa hei kairēti whenua noa.
I te wā i riro ai i a Grimshaws te mahi mā te Body Corporate, i tāpirihia e rātou ngā kaiwhakapae tuarua (neke atu i te 200 ngā kaipupuri whare) kia taea ai te kereme i ngā utu o te whakatika i ngā whare. E ai ki te kōrero, i te tau 2010 i whakarite a Grimshaws i tētahi CDA mō te tohatoha i ngā moni whiwhi whakataunga. [8]
E kī ana te Rōpū Whakahaere i takahia e Grimshaws tana kawenga tiaki ki te Rōpū Whakahaere i te korenga i whakamōhio atu i muri i te whai mana o te UTA10 kāore te CDA i whai mana, kāore hoki i whai mana nā te mea:
(a) i tangohia e te CDA ngā kaipupuri wāhanga katoa o nāianei ehara nei i te kaiwhakapae tuarua (ngā kaipupuri ehara nei i te kaiwhakapae) i te painga o tētahi hea i roto i te whakataunga; ā,
(b) i whakarerekētia e ngā kaiwhakapae tuarua i hoko i ā rātou wāhanga te utu mō ngā kino i keremehia mai i ngā utu whakatikatika kua whakatauhia ki te ngaronga uara i te hokonga o ā rātou wāhanga, ā, i whakaratohia e te CDA te tohatoha i runga i te kaupapa whai mana wāhanga.
I puta ake ngā rerekētanga i waenganui i ngā rangatira i hainatia hei rōpū ki te CDA me te whakawakanga me te hunga kāore anō kia hokona, kua hokona rānei ā rātou wāhanga. I kī tonu ngā rangatira kāore i te kaiwhakapae (kāore anō kia hainatia) he hea i roto i ngā hua o te whakataunga whakatikatika nā runga i tā rātou hea i roto i te Body Corporate. I runga i te tautohe, kāore a Grimshaws i tohatoha i ngā moni; i tukuna he tono tautoko. [9] I tautohetia he tono tautoko (he tono hei whakatau i te tika ki ngā moni kei roto i te pūkete whakawhirinaki a Grimshaws) i roto i te kooti mā roto i ngā rōia motuhake, ā, i puta he utu nui, i whakaroa ake ai te whakamahinga o ngā moni mō te whakatikatika. I whakatauhia te tono tautoko i te Paenga-whāwhā 2016.
Whakaaetanga me ngā whanaketanga mō te whakahaere me te tohatoha
I whakatūria e te CDA tētahi komiti whakataunga hei whakahaere i ngā rōia me te whakatau i te kereme taketake . Ko ngā moni whiwhi o te whakataunga me pupuri e te Rōpū Whakahaere mō ngā kaipupuri whare, kia tohaina ki waenganui i a rātou e ai ki ō rātou mana whare.
Me i tika te tohutohu a Grimshaws ki te Rōpū Whakahaere, kua whakaritea, kua whakaurua hoki he CDA hou e te Rōpū Whakahaere me ngā kaiwhakapae rangatira i roto i te whakawakanga, ā, kua tohatohahia ngā hua o te whakataunga i runga anō i taua whakaaetanga hou i te marama o Pēpuere, o Poutū-te-rangi rānei 2014. Mā tēnā ka karohia ngā whakaroa i puta mai i ngā hapa o te CDA taketake.
Kāore te umanga ture i tohutohu i te Rōpū Whakahaere kia whakatikatikaina te CDA kia whakaata i te UTA 2010. Engari, i tohutohu pai a Grimshaws ki te Rōpū Whakahaere ko te CDA te pūtake tika mō te tohatoha. Nā te mangere o Grimshaws i whakaroa te kaha o te Rōpū Whakahaere ki te whakamahi i ngā moni whiwhi mō te whakatikatika i te whare.
Ngā whakaroa
- I tika rānei kia tiakina a Grimshaws e ai ki te kōrero? [11]
- He aha te whānuitanga o te mahi? [12]
- I takahia e Grimshaws te kawenga? [13]
- Nā te takahi i te ture ngā utu i kīia? [14]
- He hononga rawaka kei waenganui i ia upoko o ngā kino i keremehia me te kawenga a Grimshaws? [15]
- He take ture, he take rānei kāore e taea te tono mō ngā utu kino? [16]
- He tika rānei tetahi o ngā parepare a Grimshaws?
Te noho, te whānuitanga me te takahi i te kawenga tiaki
Ko te whānuitanga o te mahi tiaki a Grimshaws he arotake i te CDA i muri i te whakamanatanga o te UTA10, me te whakamōhio atu ki te Rōpū Whakahaere mō ngā tūponotanga ture ka pā ki a ia mēnā ka whakaaetia, ā, ka whakatinanahia te CDA. I roto i te mahi he tohutohu me pēhea te whakakore, te whakaiti rānei i aua tūponotanga kia taea ai e te Rōpū Whakahaere te whakatutuki i tana whāinga arumoni kia wātea ai ngā moni whakataunga kia taea ai te tīmata tonu i ngā mahi whakatikatika.I rahua a Grimshaws ki te tuku tohutohu ki te Rōpū Whakahaere mō ngā mōrearea ture o te whakaae me te whakatinana i te CDA, me pēhea hoki te whakakore, te whakaiti rānei i aua mōrearea mā te whakatikatika, te whakakapi rānei i te CDA, me pēhea hoki te mahi i tēnā.[18] I raro tonu i te kawenga a Grimshaws te tuku tohutohu ki te Rōpū Whakahaere mō te CDA me te whakaū i taua mea, ā, i whai kawenga ia mō ngā hua o tōna mangere i te korenga e tuku tohutohu i tika kia tukuna e ia. I kitea he kawenga a Grimshaws ki te utu i ngā utu kino ki te Rōpū Whakahaere mō āna takahi i te kawenga tiaki i roto i te kirimana me te mangere.
Ngā kino
I whakautua e te Kōti ngā pātai mō ngā utu kino (d)-(g) i runga ake nei hei tautoko i te Rōpū Whakahaere, ā, i whakaaetia te nuinga o ā rātou kaute utu kino. Ko te take matua ko te pikinga o ngā utu [19] me pēhea te ine i taua utu.
I whakatau a Kaiwhakawā Tahana: [20]
Ko ngā utu mō ngā tukanga whakawā i waenga i ngā kaitono [21] me te pikinga o ngā utu whakatikatika nā te whakaroa 18 marama, koia te hua o te takahi a Grimshaws i tana kawenga tiaki ki te Body Corporate.
I muri mai ka mea te Kaiwhakawā: [22]
Ko te pikinga o ngā utu whakatikatika he hua nō te korenga o ngā moni whakataunga nā ngā tukanga a te kaitōrangapū.
I kitea e te Kōti ko Grimshaws te kawenga mō ngā utu i pā ki te wā whakaroa o Hune 2016 ki Tīhema 2017. He mea nui, ko te pikinga utu anake i taea te whakahoki mai i taua wā. [23]
Ko tētahi atu take tautohetohe ko te tikanga pikinga utu hei whakamahi mā te whakapiki i ngā utu. I whakamahia te taupū utu tono a Rider Levett Bucknall: [24]
E whakaata tata ana tēnei taupū i ngā pikinga utu hanga tuturu i Tāmaki Makaurau, ā, tera pea ka tata atu ki ngā pikinga tuturu o ngā utu hanga, ā, e whakaata ana i te utu kirimana pea mō Hune 2016.
Ko te hua o tēnei ko te $2,803,110.90 te nui o ngā utu mō ngā kino. Ko ngā utu mō te kaitono tautohe nui e whai ake nei ko ngā utu mō te kaiwhakapae ($306,985.58) me te pikinga o ngā utu mō te whakakikorua ($380,903.00). Ko ētahi atu moni e pā ana ki te pikinga o ngā utu mō te kōrero tohutohu, te whakaaetanga me te inihua.
I ahu mai te huamoni mō ngā kino i ngā rā kua whakaritea i roto i te whakataunga. [25]
I whakakahoretia te Ture Whakawhāiti a Grimshaws, te aukati whenua, te whakapai ake, me ētahi atu momo parepare i roto i tētahi whakataunga whānui.
Whakamutunga
I te mea ka puhoi haere ngā whakawakanga mō ngā umanga whakahaere me ngā take urunga makuku, [26] he tino tika tēnei take. E whakaatu ana i te hiahia kia tupato ki te mahi tahi me ngā umanga whakahaere e pā ana ki te tohutohu i ngā rōia, ngā rōia e tuku tohutohu ana (e kore rānei e tuku tohutohu), me te tito me te whakatinana i ngā whakaaetanga whakataunga, ngā CDA rānei. Kei roto i tēnei ko te whai whakaaro ki ngā huringa o te ture me te whakarerekē i ngā tohutohu kia rite ki tēnā.
Tērā pea he huarahi pai ake te whakatau tautohe, te takawaenga rānei, hei whakakapi i te tautohetohe nā te roa o te tautohetohe, me te āheinga hoki ki te pupuri i ngā take kia noho muna.
Ngā Tohutoro
[1] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [85].
[2] Nama Whakahaere Nama 207624 v Te Kaunihera o Te Tai Tokerau o Te Tai Tokerau [Spencer on Byron] [2012] NZSC 83, [2013] 2 NZLR 297.
[3] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [4]–[5].
[4] I muri mai ka whakaaetia mā te whakataunga: Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [79].
[5] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [18].
[6] Ture Taitara Wāhanga 2010 , wāhanga 54.
[7] Ture Taitara Wāhanga 2010 , wāhanga 138.
[8] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [8].
[9] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [110]–[122].
[10] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [12].
[11] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [181].
[12] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [211]–[214].
[13] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [286]–[289].
[14] “Pātai take tūturu” – Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [290]. Ko ngā wāhanga e rua ko ngā utu e puta mai ana i ngā tukanga a te kaiwhakapae me ngā whakaroa i te tīmatanga o ngā mahi whakatikatika.
[15] “Pātai hononga kawenga” – Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 kei [389]–[392].
[16] Kei roto i tēnei ko te tawhiti o te kino me te korenga o te whakaiti, te korenga rānei o tētahi atu take o te whakaroa, te korenga rānei o te karo i te ngaronga i tika kia karohia – Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [162].
[17] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [569].
[18] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [570].
[19] $2,803,110.90 e ai ki te Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 1155 i [3].
[20] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [574].
[21] $306,985.58 e ai ki te Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [404] me [591].
[22] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [576].
[23] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [444].
[24] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [460], [461].
[25] Body Corporate 207624 v Grimshaw & Co [2023] NZHC 979 i [586]–[590] me [591].
[26] Engari tirohia tonutia te SRG Global Remediation Services (NZ) Ltd v Body Corporate 197281 [2022] NZCA 518 hei tauira.