Ngā Tautohe Hiko

Ngā Tautohe Hiko

Tērā pea ka puta ake ngā tautohe hiko i ngā tuhinga kirimana ngoikore me/ranei ngā mahi me/ranei ngā rauemi/whakaurunga hapa. Ka pā te tukanga whakatau i raro i te Construction Contracts Act 2002 ki ngā tautohe hiko.

I tēnei whārangi

Te ara ake o ngā tautohe

Ko te Taraipiunara Taupatupatu Hanga Whare te wānanga matua mō te whakataunga i ngā momo tautohe maha e pā ana ki te hanga whare me te hanganga.

Ngā Pātai Auau

Tirohia tā mātou wāhanga FAQ mō ngā māramatanga tere me te kimi whakautu ki ngā pātai noa.

Te ara ake o ngā tautohe

He maha ngā wā kāore i te tino taipitopito ngā mahere, ā, he whānui ngā whakaritenga, kāore i te motuhake ki te kaupapa. I roto i te horopaki o te whare, he onge ngā mahere hiko. He maha ngā wā ka mahue ngā mahi (āta whakaarohia, ā-tūpono rānei) i roto i ngā whakahuatanga engari kāore e tino whakahuatia ana i roto i te mata, ā, kei roto pea ngā whakatau tata mō ngā mahi hiko/pūnaha matua/whakaurunga hei mahi mā te ahua o te PC (Prime Cost) me ngā Moni Whakawātea rānei e tino hē ana mō ngā mahi/pūnaha matua/whakaurunga e hiahiatia ana kia mahia/kia tukuna.

He maha ngā wā ka 'whakamahere' ngā rangatira i te pū hiko me ngā wāhi whakawhiti me ngā wāhi rama i te papaanga me te tohunga hiko i te wā i mua i te waea, me te kore e kōrero, e whakaaro rānei ki ngā utu i whakaritea i roto i te utu kirimana. He maha hoki ngā wā ka whiriwhiri rātou ki te tuku taputapu hiko engari kāore e mōhio mēnā he pai ngā taputapu, ā, mēnā he pai, he aha ngā taonga tāpiri me tuku atu hei tāpiri atu ki te tāutanga tonu, ā, ka tumanako rātou kia āwhina te kaiwhakatū hiko ki te whiriwhiri, ki te whakarite me te tuku, ā, kāore he utu. He maha ngā wā ka tono ngā rangatira me ngā kaiwhakatū matua kia whakarerekētia/kia rerekē te whānuitanga o te mahi me ngā whakaritenga i te haere tonu o te mahi, ahakoa i mua i te waea, i te wā i mua i te tāutanga, i te wāhi rānei i waenganui, ā, kāore he utu e whakaaetia i mua.

I tētahi atu taha, he āhuatanga motuhake ngā hapa me ngā hapa o ngā mahi hanga whare katoa, ā, kāore ētahi o ngā kaimahi hiko e whai tukanga whakapūmau kounga e tika ana hei whakarite kia tutuki i a rātou te whānuitanga o te mahi kua whakaaetia/kua tohua ki te paerewa kua tohua, me/ranei kia oti ā rātou mahi i mua i te rā tika mō te otinga.

Ngā Pātai Auau

Kimihia ngā māramatanga tere me ngā kōrero āwhina mō ngā kaupapa maha e pā ana ki ngā tautohe hiko

He aha ngā momo raruraru hiko e pāngia ana e tātou i ia wā, i ia wā?

I roto i ēnei āhuatanga, ehara i te mea miharo ka puta ake ngā tautohe hiko i ētahi wā. E rua ngā momo tautohe e whakahaerehia ana e mātou:

  • ngā tautohe hangarau (i roto i te tikanga ture) – arā, ngā tautohe e puta ake ana i te kore e tutuki i ngā whakaritenga hangarau mō te tuku me te whakautu ki ngā kereme utu i raro i te Ture Kirimana Hanga 2002 (te Ture); me
  • ngā tautohe e ahu mai ana i ngā hiranga – arā, ngā tautohe mō ngā hiranga o ngā tautohe a ngā rōpū e pā ana ki te kirimana hanga e whakahaere ana i tō rātou whanaungatanga, i roto rānei i te take o tētahi kirimana me tētahi kainoho whare, ngā whakamana ture e whakaurua ana ki roto i ia kirimana hanga whare noho i raro i te wāhanga 362I o te Ture Hanga ahakoa he kirimana hanga tuhituhi. Ko ngā tautohe paipa e ahu mai ana i ngā hiranga ko ngā tautohe e pā ana ki:
    • te kore utu mō te mahi i mahia;
    • te whakamaoritanga o te kirimana – ko ngā mea i whakaaetia e ngā rōpū;
    • te whānuitanga o te mahi;
    • te kounga o te mahi;
    • te kounga o ngā rauemi;
    • te wā e oti ai;
    • utu – te uara o te mahi i mahia i te korenga o tētahi whakaaetanga mārama mō te utu;
    • ngā whakatau tata me te utu tuturu;
    • ngā rerekētanga – mēnā he rerekētanga tūturu tētahi mahi ki te whānuitanga o te mahi kua whakaaetia me te uara o taua mahi rerekē;
    • mahi hapa;
    • te whānuitanga me te utu o te mahi whakatikatika;
    • te whakakore/te whakakorenga o te kirimana; ā,
    • ngā utu mō te takahi i te kirimana.
Te nama taunoa

Kei roto i te Ture Kirimana Hanga 2002 tētahi tikanga e taea ai e te kaiwhiwhi utu (te kaiwhakatū e tono utu ana) te tuku i tana nama nama hei kereme utu e hiahia ana kia whakautu te kaiwhakatū (te tangata, te kamupene rānei nāna i utu te kaiwhakatū ki te whakarato ratonga) mā te utu katoa, mā te whakarite rānei i tētahi wātaka utu e tutuki ai ngā whakaritenga o te Ture.

Mena ka kore te kaiutu e utu, e tuku rānei i tētahi wātaka utu tika, ka whai mana te kaiwhiwhi ki te tīmata i tētahi kereme whakatau mō te utu katoa i runga i te take o te nama kore utu. Mena ka taea e te kaiwhiwhi te whakaū kua tukuna e ia he kereme utu tika, ā, kāore anō kia tukuna he wātaka utu tika hei whakautu, me whakatau e te kaiwhakawa te take hei painga mō te kaiwhiwhi, ā, me utu i roto i ngā rā mahi e rua i muri i te whiwhinga o te whakataunga a te kaiwhakawa.

Ka taea anake e te kaiwhiwhi te whakatakoto kereme nama taunoa, ehara i te kaiutu.

 

Kereme mō ngā Painga

Ka taea te whakatakoto kereme mō ngā take whaitake hei huarahi kē atu ki te kereme taunoa, hei kereme takitahi rānei.

Mena he kaiwhakautu koe ki tētahi kereme nama taunoa, ka hiahia pea koe ki te whakaaro ki te tīmata i tāu ake whakatau i runga i ngā take.

Ko ngā tautohe mō ngā take he kereme whakatau e whai whakaaro ana ki ngā tika me ngā herenga o ngā rōpū e pā ana ki te kirimana hanga e whakahaere ana i tō rātou whanaungatanga, i roto rānei i te take o te kirimana me te kainoho whare, ko ngā whakamana ture e whakaurua ana ki roto i ia kirimana hanga whare noho i raro i te wāhanga 362I o te Ture Hanga ahakoa he kirimana hanga tuhituhi. Ko ngā tautohe e pā ana ki ngā take e pā ana ki:

  • te kore utu mō te mahi i mahia;
  • te whakamaoritanga o te kirimana – ko ngā mea i whakaaetia e ngā rōpū;
  • te whānuitanga o te mahi;
  • te kounga o te mahi;
  • te kounga o ngā rauemi;
  • te wā e oti ai;
  • utu – te uara o te mahi i mahia i te korenga o tētahi whakaaetanga mārama mō te utu;
  • ngā whakatau tata me te utu tuturu;
  • ngā rerekētanga – mēnā he rerekētanga tūturu tētahi mahi ki te whānuitanga o te mahi kua whakaaetia me te uara o taua mahi rerekē;
  • mahi hapa;
  • te whānuitanga me te utu o te mahi whakatikatika;
  • te whakakore/te whakakorenga o te kirimana; ā,
  • ngā utu mō te takahi i te kirimana.

Whakapā mai

Whakakīia te puka hei whakapā atu ki tā mātou tīma kia kite ai me pēhea mātou e āwhina ai, e whakapā mai rānei ki a mātou mō tētahi o ēnei e whai ake nei:

Waea: +64 9 486 7143

Waea Koreutu: 0508 WHARE

Waea Koreutu: 0508 284 534

Ngā Hāora Tari: Mane ki te Paraire 8:30 i te ata ki te 5:00 i te ahiahi (haunga ngā hararei tūmatanui)

Whakapā mai